Wat heeft je lichaam nodig als de herfst begint?

De basis verandert eigenlijk niet met het seizoen. Gevarieerde voeding, voldoende slaap, regelmatig bewegen en elke dag even in de buitenlucht zijn blijven belangrijk. Toch zijn er voedingsstoffen die in het najaar extra aandacht krijgen. Vitamine D is daarvan het bekendste voorbeeld. Ook Vitamine C, Zink en kruiden zoals Echinacea en Vlierbes komen veel voor in voedingssupplementen die mensen in deze periode gebruiken.

Vitamine D in de maanden met weinig zon

Vitamine D wordt onder invloed van zonlicht in de huid aangemaakt. Van maart tot en met oktober kan onze huid (in Nederland) Vitamine D aanmaken wanneer je regelmatig buiten komt. In de wintermaanden staat de zon daarvoor te laag. Het lichaam maakt dan onder andere gebruik van de lichaamsvoorraad die in de zonnigere maanden is opgebouwd.

Vitamine D komt van nature voor in vette vis en in kleinere hoeveelheden in vlees en eieren. Daarnaast wordt Vitamine D toegevoegd aan halvarine, margarine en bak- en braadproducten. Via voeding alleen is het niet voor iedereen eenvoudig om voldoende Vitamine D binnen te krijgen.

Voor bepaalde groepen geldt het hele jaar door het advies om dagelijks extra Vitamine D te gebruiken:

• kinderen van 0 tot en met 3 jaar: 10 microgram;
• mensen van 4 tot en met 69 jaar met een donkere of getinte huidskleur: 10 microgram;
• mensen van 4 tot en met 69 jaar die overdag weinig buiten komen of hun gezicht bedekken: 10 microgram;
• vrouwen van 50 tot en met 69 jaar: 10 microgram;
• zwangeren: 10 microgram;
• iedereen vanaf 70 jaar: 20 microgram.

Bekijk voor een volledig en actueel overzicht de Vitamine D-adviezen van het Voedingscentrum.

Vitamine D-supplementen zijn in veel verschillende vormen verkrijgbaar. Denk aan druppels (kies bij voorkeur op oliebasis), capsules, ook wel softgels genoemd, tabletten en kauwtabletten. Omdat Vitamine D vetoplosbaar is, wordt deze vitamine beter opgenomen wanneer er ook wat vet of olie aanwezig is.

Let bij het vergelijken vooral op:

• de hoeveelheid Vitamine D per dagdosering;
• de aanbevolen dosering voor de betreffende leeftijd;
• Vitamine D2 (ergocalciferol) of Vitamine D3 (cholecalciferol);
• de dierlijke of plantaardige herkomst;
• eventuele andere vitamines of mineralen in het product.

Vitamine D3 wordt traditioneel vaak uit wolvet verkregen, maar er bestaan ook plantaardige varianten, bijvoorbeeld uit korstmos. Druppels kunnen praktisch zijn voor kinderen en voor mensen die liever geen tabletten of capsules slikken.

Bekijk onze voedingssupplementen met Vitamine D.

De lepel levertraan van vroeger

Misschien weet je het zelf nog van vroeger, of heb je er van gehoord: de lepel levertraan die tijdens de wintermaanden. Levertraan is visolie uit de lever van kabeljauwachtigen en levert van nature Vitamine A en Vitamine D.

Dat beide vitamines al zo lang met de winterperiode worden geassocieerd, is niet vreemd. Vitamine A en Vitamine D dragen allebei bij aan de normale werking van het immuunsysteem. Vitamine D ondersteunt daarnaast de botten en spieren, terwijl Vitamine A onder meer belangrijk is voor de huid en slijmvliezen.

Lovitran Levertraan is zo’n oude bekende die wij nog steeds in ons assortiment hebben. Houd er rekening mee dat levertraan ook een aanzienlijke hoeveelheid Vitamine A kan bevatten. Controleer daarom altijd de dagdosering, waarschuwingen en mogelijke overlap met andere voedingssupplementen. Producten met Vitamine A in de vorm van Retinol zijn niet geschikt tijdens de zwangerschap, tenzij een arts anders adviseert.

Vitamine C en Zink in het najaar

Vitamine C en Zink dragen allebei bij aan de normale werking van het immuunsysteem en helpen cellen beschermen tegen oxidatieve schade.

Daar houdt hun functie niet op. Vitamine C ondersteunt onder andere het energiemetabolisme, helpt vermoeidheid te verminderen, verhoogt de opname van IJzer en speelt een rol bij de vorming van Collageen voor onder meer huid, botten, tanden en bloedvaten.

Zink draagt naast de weerstand bij aan het behoud van normale huid, haren en nagels. Het mineraal speelt ook een rol bij de vruchtbaarheid, de normale cognitieve functie, de eiwitsynthese en de bescherming van cellen tegen oxidatieve schade.

Vitamine C komt ruim voor in groente en fruit, zoals paprika, kiwi, citrusfruit, aardbeien en verschillende koolsoorten. Wie dagelijks voldoende groente en fruit eet, krijgt doorgaans al een behoorlijke hoeveelheid Vitamine C binnen.

Zink zit onder andere in vlees, kaas, schaal- en schelpdieren, noten, zaden en peulvruchten. De hoeveelheid die het lichaam uit voeding opneemt, kan mede afhangen van de samenstelling van de maaltijd.

Voedingssupplementen met Vitamine C en Zink zijn verkrijgbaar als capsules, tabletten, kauwtabletten, gummies, poeders en bruistabletten. Kijk niet alleen naar de tekst op de voorkant van de verpakking, maar controleer hoeveel Vitamine C en elementair Zink de aanbevolen dagdosering daadwerkelijk levert.

Wie al een multivitamine gebruikt, krijgt mogelijk ook Vitamine C en Zink binnen. Tel de hoeveelheden uit verschillende supplementen daarom bij elkaar op.

Meer weten over de verschillende Zinkverbindingen? Lees dan het artikel Zinkvormen vergeleken.

Echinacea en Vlierbes in het najaar

Echinacea, ook bekend als Rode Zonnehoed, is een van de bekendste kruiden in producten voor het najaar. Er worden verschillende soorten gebruikt, waaronder Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia en Echinacea pallida. Ook het gebruikte plantendeel kan verschillen, bijvoorbeeld de wortel of het bovengrondse deel van de plant. Echinacea ondersteunt de natuurlijke weerstand en helpt de luchtwegen gezond te houden (Gezondheidsclaim in afwachting van Europese toelating.)

Heel wat generaties zijn opgegroeid met het 'gezegde' dat als de R in de maand zit, de weerstand ondersteund moet worden. Een bekend voorbeeld is Echinaforce van A.Vogel.

Dat betekent overigens niet automatisch dat je Echinacea de hele herfst en winter onafgebroken moet gebruiken. De juiste gebruiksduur kan per product en bereiding verschillen. Volg daarom de gebruiksaanwijzing op het etiket. In een later artikel gaan we uitgebreider in op het gebruik van kruiden in afwisselende periodes.

Echinacea is verkrijgbaar als tinctuur, tablet, capsule, siroop, kauwtablet en als oplosmiddel voor een warme drank. Het kruid wordt ook regelmatig gecombineerd met Vitamine C en Zink.

Bekijk bij het vergelijken van een Echinacea-product:

• welke Echinacea-soort is gebruikt;
• welk plantendeel is verwerkt;
• of het om poeder, sap, tinctuur of extract gaat;
• hoeveel Echinacea het product per dagdosering bevat;
• welke andere ingrediënten zijn toegevoegd.

Bekijk de voedingssupplementen en kruidenpreparaten in ons Echinacea-assortiment.

Ook Vlierbes wordt in het najaar vaak gekozen. Vlierbes ondersteunt de natuurlijke weerstand (Gezondheidsclaim in afwachting van Europese toelating.) De bessen worden verwerkt in onder andere siropen, voedingssupplementen, gummies, capsules, zuigtabletten en bruistabletten.

Hiervoor worden doorgaans de donkergekleurde bessen van de Zwarte Vlier, Sambucus nigra, gebruikt. Op etiketten en productpagina’s kun je ook de Engelse benaming Elderberry tegenkomen.

De eigen smaak van Vlierbes is behoorlijk zuur. Het is daarom niet vreemd dat aan siropen en gummies suiker of zoetstoffen worden toegevoegd om de smaak toegankelijker te maken. Controleer het etiket wanneer je suiker wilt beperken of gevoelig bent voor bepaalde zoetstoffen.

Let bij het vergelijken van Vlierbesproducten op:

• de botanische naam;
• het gebruikte plantendeel;
• het type extract en de concentratie;
• de hoeveelheid Vlierbes per dagdosering;
• de hoeveelheid suiker of zoetstoffen;
• eventuele toegevoegde Vitamines en Mineralen.

Bekijk hier specifiek onze voedingssupplementen met Vlierbes. Vlierbessappen vallen niet allemaal onder deze categorie.

Losse voedingssupplementen of een combinatieproduct?

Je kunt afzonderlijk kiezen voor bijvoorbeeld Vitamine D, Vitamine C of Zink. Maar er bestaan ook producten waarin meerdere vitamines, mineralen en kruiden zijn gecombineerd.

Een los voedingssupplement maakt het eenvoudiger om precies te zien hoeveel je van één voedingsstof gebruikt. Je kunt de dosering gericht kiezen en het voorkomt dat je automatisch allerlei andere ingrediënten inneemt.

Een combinatieproduct kan juist praktisch zijn wanneer je meerdere voedingsstoffen wilt gebruiken. Eén capsule, kauwtablet of siroop is soms gemakkelijker dan verschillende losse producten.

Het ene is niet automatisch beter dan het andere. De beste keuze hangt af van wat je al via voeding en andere voedingssupplementen binnenkrijgt, welke productvorm je prettig vindt en voor wie het product bestemd is.

Voorkom onnodige overlap

Combinatieproducten kunnen dezelfde voedingsstoffen bevatten als een multivitamine of een ander voedingssupplement. Vitamine D, Vitamine C, Zink en Selenium komen bijvoorbeeld in veel verschillende producten voor.

Let bij het kiezen van producten op het verschil tussen de hoeveelheid van een verbinding en de hoeveelheid werkzame voedingsstof. Bij Zink is vooral de hoeveelheid elementair Zink van belang. De totale hoeveelheid zinkcitraat of zinkbisglycinaat is niet hetzelfde als de hoeveelheid Zink die het product werkelijk levert.

Welke productvorm past bij je?

De samenstelling is belangrijk, maar een voedingssupplement moet ook praktisch in gebruik zijn.

• Druppels maken het soms eenvoudiger om de dosering af te stemmen en zijn geschikt voor mensen die niet graag slikken.
• Capsules en tabletten zijn gemakkelijk mee te nemen en hebben meestal een duidelijke, vaste dosering.
• Kauwtabletten en gummies kunnen prettig zijn voor mensen die moeite hebben met slikken. Controleer wel de hoeveelheid suiker, zoetstoffen en andere toevoegingen.
• Bruistabletten en poeders worden opgelost in water en zijn handig voor mensen die niet graag pillen slikken. Bruistabletten bevatten doorgaans wel meer hulpstoffen dan een eenvoudig poeder. Voordeel is dat je ook gelijk vocht binnenkrijgt.
• Siropen zijn gemakkelijk in te nemen, maar vragen om nauwkeurig afmeten en bevatten soms suiker of zoetstoffen.
• Tincturen zijn geconcentreerde vloeibare kruidenbereidingen. Sommige tincturen bevatten alcohol of ethanol als extractiemiddel.

Kies dus niet uitsluitend op basis van het aantal ingrediënten. Een product dat aansluit bij je dagelijkse routine wordt meestal consequenter gebruikt.

De basis blijft de basis

Voedingssupplementen zijn bedoeld als aanvulling op de voeding. Ze vervangen geen gevarieerd eetpatroon, voldoende slaap, beweging en tijd buiten.

Groente, fruit, volkorenproducten, noten, peulvruchten, zuivel of passende alternatieven, eieren, vis en andere eiwitbronnen leveren samen veel verschillende voedingsstoffen. Regelmatig bewegen en voldoende slapen blijven eveneens belangrijk, ongeacht het seizoen.

Zie een supplement daarom niet als een complete oplossing voor het najaar, maar als een mogelijke aanvulling wanneer daar een concrete reden voor is.

Veelgestelde vragen

Wanneer kun je beginnen met Vitamine D?

Voor sommige mensen geldt een suppletieadvies voor het hele jaar. Geldt dit niet voor jou? Kijk dan in het najaar opnieuw naar je Vitamine D-inname, omdat de zon in Nederland gedurende de wintermaanden te laag staat om via de huid Vitamine D aan te maken.

Twijfel je of je voldoende Vitamine D binnenkrijgt? Kijk dan eerst of je binnen een van de adviesgroepen valt en controleer hoeveel Vitamine D je eventueel al via een multivitamine of ander voedingssupplement gebruikt.

Kun je Vitamine D, Vitamine C en Zink samen gebruiken?

Deze voedingsstoffen worden regelmatig samen in combinatieproducten verwerkt. Controleer wel de totale hoeveelheid die je uit alle gebruikte voedingssupplementen binnenkrijgt. Meer is niet automatisch beter.

Is een combinatieproduct beter dan losse supplementen?

Niet per definitie. Losse voedingssupplementen bieden meer controle over de hoeveelheid per voedingsstof. Een combinatieproduct kan praktischer zijn. De samenstelling en dagdosering zijn belangrijker dan het aantal ingrediënten.

Kun je een combinatieproduct naast een multivitamine gebruiken?

Ja, dat kan wel, maar het kan ook overlap geven. Vergelijk beide etiketten en tel Vitamine D, Vitamine C, Zink, Selenium en andere terugkerende voedingsstoffen bij elkaar op.

Waarop let je bij een voedingssupplement voor kinderen?

Vitamine C, Vitamine D, Zink, Echinacea en Vlierbes komen ook voor in producten die speciaal voor kinderen zijn ontwikkeld. Kies bij voorkeur een product waarop duidelijk staat voor welke leeftijd het bedoeld is en volg de aangegeven kinderdosering.

Reken een dosering voor volwassenen niet zelf automatisch naar lichaamsgewicht terug. De geschikte hoeveelheid hangt niet alleen af van het gewicht, maar ook van de leeftijd, voedingsstof, kruidenbereiding en samenstelling van het product.

Let daarnaast op de productvorm:

• Echinacea en Vlierbes worden soms aangeboden als tinctuur op basis van alcohol of ethanol. Bij dergelijke producten staat de geschikte leeftijd en kinderdosering doorgaans op de verpakking;
• bewaar gummies altijd buiten het bereik van kinderen, omdat ze gemakkelijk voor snoepjes worden aangezien;
• het eten van te veel gummies kan door bepaalde zoetstoffen een laxerend effect hebben.

Staat er geen kinderdosering op het etiket? Geef het product dan niet zonder eerst advies te vragen aan een drogist, apotheker of andere deskundige.

Wat is het verschil tussen Echinacea en Vlierbes?

Het zijn verschillende planten die in uiteenlopende productvormen worden gebruikt. Echinaceaproducten kunnen verschillen in plantensoort, plantendeel en extract. Bij Vlierbesproducten worden meestal de bessen van Sambucus nigra gebruikt.

Vergelijk daarom altijd de exacte samenstelling en dagdosering. Dat beide kruiden in producten voor de weerstand voorkomen, betekent niet dat ze onderling hetzelfde zijn.

Zijn druppels, capsules, gummies en siroop even geschikt?

Iedere vorm heeft praktische voor- en nadelen. Kijk naar de dosering, toevoegingen, leeftijd van de gebruiker en het gebruiksgemak. De productvorm alleen zegt niets over de uiteindelijke kwaliteit of samenstelling.

Wat kan ik met mijn voeding doen om ook in de herfst gezond te leven?

Wij gaan graag uit van het idee dat ieder seizoen zijn eigen waardevolle voedingsmiddelen biedt. Dat betekent niet dat seizoensproducten precies ieder mogelijk tekort voorkomen, maar ze maken gevarieerd eten wel gemakkelijker, smakelijker en vaak duurzamer.

In de herfst zijn onder andere appels, peren, pompoen, wortels, bieten, paddenstoelen en verschillende koolsoorten volop verkrijgbaar. Deze producten leveren vezels en uiteenlopende vitamines, mineralen en plantenstoffen.

Maak je herfstmaaltijden compleet met:

• volkorenbrood, havermout, zilvervliesrijst en andere volkorenproducten;
• bonen, kikkererwten, noten en zaden;
• voldoende groente en dagelijks fruit;
• zuivel of een passend verrijkt alternatief;
• eieren, vis en andere eiwitbronnen;
• regelmatig vette vis als voedingsbron van Vitamine D en Omega 3-vetzuren.

Een kom havermout met appel en noten, een maaltijdsoep met herfstgroenten en bonen of een gerecht met volkoren granen, koolgroenten en vis past uitstekend bij deze periode. Zo benut je wat het seizoen biedt.

Hulp nodig bij het vergelijken?

Het assortiment voedingssupplementen is groot en etiketten zijn niet altijd eenvoudig te vergelijken. Onze drogisten en orthomoleculaire therapeuten helpen je graag om jouw lichaam te ondersteunen als de herfst begint.

Neem gerust contact met ons op voor persoonlijk productadvies.